Talis, Gemeente Nijmegen, Reinbouw en Woningborg namen de proef op de som

Na een jaar uitstel, zal iedere aannemer vanaf 1 januari 2022 moeten bouwen volgens de nieuwe regels van de WKB; de Wet Kwaliteitsborging Bouw. Een verandering die veel impact heeft en nu volop getest zou moeten worden. Om eraan te wennen én om de regelgeving op basis van praktijkervaring waar nodig wat bij te schaven. Gemeente Nijmegen, Talis, Reinbouw en Woningborg Toetsing en Toezicht zitten momenteel middenin hun WKB-Proefproject Woenderskamp in Nijmegen. In een geanimeerd rondetafelgesprek delen ze hun ervaringen.

De Wet Kwaliteitsborging Bouw
Met private kwaliteitsborging en een grotere aansprakelijkheid voor de aannemer, wil Nederland haar bouwtoezicht verder verbeteren en de bouwkwaliteit verhogen. Tijdens de bouw wordt iedere stap straks tot op de schroef nauwkeurig in een app gedocumenteerd en vastgelegd in twee dossiers; één voor de toetser en één voor de koper. Zo is niet alleen duidelijk wat er op de bouwtekening stond, maar is precies te zien hoe er daadwerkelijk is gebouwd. Niet de gemeente, maar een onafhankelijke kwaliteitsborger controleert tijdens en na de bouw of alle regels zijn nageleefd. Pas als de kwaliteitsborger helemaal tevreden is, zal de gemeente het gebouw vrijgeven voor gebruik. En mocht er ooit iets met het bouwwerk aan de hand zijn; dan is het aan de aannemer om te bewijzen dat het niet zijn schuld is.

Volledig WKB-Proefproject in Nijmegen
In opdracht van Talis bouwt Reinbouw momenteel 31 sociale huurwoningen in de nieuwbouwwijk Woenderskamp in Nijmegen-Noord. Als proefproject wordt de wijk volledig uitgevoerd volgens de WKB-regels die pas volgend jaar van kracht zijn. Bert Hoefman; technisch ontwikkelaar bij Reinbouw: “We doen het zoals het straks ook moet gaan. Dat is het meest realistisch en dus leerzaam.” Peter Driessen; vergunningsverlener bij de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (de ODRN geeft in opdracht van de gemeente omgevingsvergunningen af): “De wet komt er en we willen inzicht in wat het betekent. Daarom doen we graag mee. Het geeft ons de kans om onze eigen processen eens goed door te lichten en onze programmatuur en workflow erop voor te bereiden” Ook Talis ziet het proefproject als een kans om te leren. Michel Pott; Projectmanager Talis: “We doen mee om nu al een beeld te krijgen van deze wet, want in 2022 moeten we er allemaal aan geloven.”

Overwegend positief
Terwijl de bouw vordert, groeit het dossier. En de ervaring. Henk Dashorst; projectleider bij Reinbouw: “Het vergt wat meer werk, maar wat ik sterk vind, is de risicogestuurde aanpak waarin je heel bewust bezig bent met het voorkomen van problemen. Tijdens de bouw leggen we vervolgens nauwkeurig met foto’s vast dat we het precies zo maken als we het bedacht hebben. En dat is goed.” Hoefman vindt ook de informatieverstrekking naar de consument positief: “Je ziet wel eens dat mensen meer documentatie krijgen bij de aanschaf van een auto dan een huis. Dat wordt rechtgetrokken. Productcertificaten, garantiecertificaten, onderhoudsvoorschriften; een soort uitgebreide gebruikshandleiding van je woning. Een mooie ontwikkeling wat ons betreft!”

Voor- en nadelen
Toch zijn er ook kritische noten. Dashorst: “We moeten meer administratieve handelingen verrichten en meer dure deskundigen inschakelen. Die extra tijd en mankracht kosten natuurlijk geld. En wat als de kwaliteitsborgers straks niet genoeg toetsers kunnen werven? Technische vakmensen zijn schaars. Komt dan een compleet project stil te liggen omdat er geen kwaliteitsborger beschikbaar is? Dat zijn toch wel zaken waar we samen nog goed over moeten nadenken.” Maar over het algemeen is Reinbouw enthousiast over de voorgenomen veranderingen. Hoefman: “In grote lijnen vind ik het mooi. Het werken met een as built-dossier maakt je nóg scherper.” En de jongens op de bouw? Zijn die ook zo enthousiast? Dashorst: “Ze zien er absoluut het voordeel van in. Alles is goed voor elkaar: goede tekeningen, goede organisatie en onze vakmensen vinden het ook gewoon mooi om te laten zien wat ze doen!”

Nu tijd om voor te bereiden
Als besluit, willen de heren de bouwkolom met klem oproepen om massaal te pionieren met de WKB. Hoefman: “Door dit jaar allemaal proefprojecten te doen, krijgen we nog de kans om mee te denken. Zo zorgen we er samen voor dat het een aanpak wordt die op de praktijk is afgestemd en ons allemaal wat brengt.” Driessen wil ook kleine bedrijven op het hart drukken om niet af te wachten: “Ik zou heel graag nog een proefproject met een eenmanszaak doen, want ik ben heel benieuwd hoe zij erin zitten en waar ze tegenaan lopen.” Pott is het hiermee eens: “De nieuwe wet is eigenlijk een heel grote vooruitgang ten opzichte van de huidige situatie. Je toetst straks niet meer op basis van tekeningen, maar bekijkt in de praktijk of een gebouw voldoet. Daar kan niemand op tegen zijn. Maurice Klaver; Directeur Woningborg Toetsing en Toezicht: “In oktober 2020 hebben het ministerie van BZK en de VNG, mede namens de Vereniging Bouw en Woningtoezicht Nederland een conceptakkoord getekend. De neuzen staan allemaal dezelfde kant op: de WKB komt er echt aan!” 

Klik hier voor het volledige verslag van het rondetafelgesprek over het WKB-proefproject.